Ciężarówka z paletami odzieży przejeżdża kontrolę bez zastrzeżeń: kierowca ma numer referencyjny, lokalizator działa, towar zgadza się z dokumentami. Kilka tygodni później do firmy przychodzi zawiadomienie o wszczęciu postępowania. W zgłoszeniu SENT ktoś pomylił jedną cyfrę w numerze rejestracyjnym naczepy. Organ zapowiada karę 10 000 zł.
Tak zaczyna się wiele spraw o kary SENT. Przewoźnik nie przewoził niczego nielegalnie, podatki nie zostały uszczuplone, a mimo to grozi mu kara w stałej wysokości – ta sama, jaką ustawa przewiduje za poważniejsze uchybienia. Dobra wiadomość jest taka, że kara SENT nie jest przesądzona w chwili kontroli. Organ może odstąpić od jej nałożenia, a sądy administracyjne wielokrotnie przyznawały rację przewoźnikom. Poniżej wyjaśniamy, ile wynoszą kary, jak przebiega sprawa i co zrobić, żeby jej nie przegrać.
Za co grożą kary SENT i ile wynoszą?
System SENT, prowadzony przez Krajową Administrację Skarbową na podstawie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej: ustawa SENT), obejmuje przewóz towarów wrażliwych – m.in. paliw, olejów smarowych, suszu tytoniowego i alkoholu skażonego, a od 17 marca 2026 r. także odzieży i obuwia. Obowiązki dzielą się między podmiot wysyłający lub odbierający (zgłoszenie), przewoźnika (uzupełnienie zgłoszenia i geolokalizacja) oraz kierowcę (numer referencyjny i włączony lokalizator).
Kary są określone kwotowo i nakładane osobno za każdy przewóz. Organ nie może ich obniżyć ani badać, czy przedsiębiorca zawinił – wystarczy stwierdzenie naruszenia.
|
Naruszenie |
Kto odpowiada |
Kara |
|
Brak zgłoszenia przewozu |
Podmiot wysyłający / odbierający |
46% wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 000 zł |
|
Niezgodność zgłoszenia z przewożonym towarem |
Podmiot wysyłający / odbierający |
46% wartości różnicy, nie mniej niż 20 000 zł |
|
Przewóz bez zgłoszenia |
Przewoźnik |
20 000 zł |
|
Niestawienie się do kontroli (niewykonanie dyrektywy kontroli) |
Przewoźnik |
20 000 zł |
|
Nieuzupełnienie zgłoszenia, brak aktualizacji danych |
Przewoźnik (aktualizacja – także wysyłający / odbierający) |
10 000 zł |
|
Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych |
Przewoźnik |
10 000 zł |
|
Dostarczenie paliwa opałowego w inne miejsce |
Przewoźnik |
100 000 zł |
|
Rozpoczęcie przewozu bez numeru referencyjnego lub bez włączonego lokalizatora |
Kierowca |
Grzywna 5000–7500 zł (mandat) |
Przy niezgłoszonym przewozie towaru wartego 150 000 zł brutto kara dla podmiotu wysyłającego wyniesie 69 000 zł, a przewoźnik może niezależnie od tego otrzymać 20 000 zł. W sprawach przewoźników najczęściej pojawia się jednak kwota 10 000 zł – za literówkę w zgłoszeniu, lokalizator włączony kilka minut po starcie albo brak aktualizacji po zmianie naczepy czy daty przekroczenia granicy.
Od kontroli do wyroku – jak przebiega sprawa o karę SENT
Kontrola i zawiadomienie o wszczęciu postępowania
Kontrolę przeprowadza Służba Celno-Skarbowa – na drodze albo na podstawie danych z systemu, już po zakończeniu przewozu. Kierowca może od razu otrzymać mandat, a w sprawie przewoźnika naczelnik urzędu celno-skarbowego wszczyna postępowanie i zawiadamia o tym firmę. To najważniejszy moment całej sprawy, choć często jest bagatelizowany: przewoźnik może teraz złożyć wyjaśnienia, dowody i wniosek o odstąpienie od nałożenia kary.
Postępowanie toczy się według Ordynacji podatkowej. Dowody, których przewoźnik nie przedstawi w pierwszej instancji – logi lokalizatora, korespondencja ze zleceniodawcą, raport serwisu po awarii urządzenia – trudno potem skutecznie uzupełniać.
Decyzja naczelnika urzędu celno-skarbowego
Naczelnik wydaje decyzję o nałożeniu kary albo o odstąpieniu od jej nałożenia. Odstąpienie jest możliwe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym (art. 22 ust. 3 ustawy SENT; analogiczne przepisy dotyczą podmiotów wysyłających i odbierających). Organ może zastosować je z urzędu, ale nie warto na to liczyć – wniosek najlepiej złożyć i uzasadnić samodzielnie.
Odwołanie i sąd administracyjny
Od decyzji przysługuje odwołanie do dyrektora izby administracji skarbowej, składane za pośrednictwem naczelnika, który wydał decyzję. Na decyzję dyrektora można złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a od wyroku – skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. To na etapie sądowym zapadło wiele rozstrzygnięć korzystnych dla przewoźników.
Otrzymałeś decyzję o karze SENT? Masz 14 dni
- Sprawdź datę doręczenia – termin na odwołanie to 14 dni od tego dnia.
- Ustal, jakiego obowiązku dotyczy kara i kto go naruszył: Twoja firma, kierowca czy zleceniodawca.
- Zbierz dowody: logi lokalizatora, zgłoszenie SENT z historią zmian, korespondencję ze zleceniodawcą, dokumenty serwisowe.
- Sprawdź, czy organ rzetelnie ocenił wniosek o odstąpienie od kary – ogólnikowe uzasadnienie to podstawa zarzutu.
- Złóż odwołanie do dyrektora izby administracji skarbowej za pośrednictwem naczelnika, który wydał decyzję.
Na czym oprzeć wniosek o odstąpienie od kary?
Ustawa nie definiuje ani „ważnego interesu przewoźnika”, ani „interesu publicznego”, dlatego treść tych pojęć wyznacza orzecznictwo. Punktem odniesienia jest wyrok NSA z 7 grudnia 2018 r. (II GSK 1696/18), w którym sąd uznał, że skoro ustawa przewiduje odstąpienie z uwagi na interes publiczny, organ nie może zbyć wniosku ogólnym stwierdzeniem, że taki interes nie istnieje – musi odnieść się do konkretnych okoliczności sprawy.
W praktyce argumentacja opiera się zwykle na kilku okolicznościach: naruszenie miało charakter formalny i nie spowodowało uszczuplenia podatków, przewoźnik dotychczas rzetelnie wykonywał obowiązki, przyczyna była od niego niezależna (np. awaria lokalizatora lub błąd zleceniodawcy), a kara byłaby nieproporcjonalna do wagi uchybienia. Sama dolegliwość finansowa kary nie wystarcza, ale sądy uwzględniały również trudną sytuację ekonomiczną przewoźnika.
Jak ograniczyć ryzyko kolejnej kary?
Przewoźnik odpowiada za swoje obowiązki niezależnie od tego, że samo zgłoszenie robi zleceniodawca. Dlatego warto uregulować tę kwestię w zleceniu transportowym: kto i kiedy przekazuje numer referencyjny, kto odpowiada za poprawność danych pojazdu i naczepy oraz kto ponosi karę wynikającą z błędu drugiej strony. Po stronie firmy liczy się prosta procedura – kierowca nie rusza bez numeru i bez potwierdzenia, że lokalizator przesyła dane, a każda zmiana pojazdu, kierowcy lub daty przekroczenia granicy jest od razu aktualizowana w zgłoszeniu.
FAQ – najczęstsze pytania o karę SENT
Czy karę SENT można obniżyć?
Ile jest czasu na odwołanie od kary SENT?
Jaka jest kara SENT za niewłączony lokalizator?
Czy SENT obejmuje odzież i obuwie?
Prześlij nam decyzję w sprawie SENT
Ocenimy, czy w Twojej sprawie są podstawy do odstąpienia od kary i jak sformułować odwołanie, zanim upłynie termin. Prowadzimy sprawy SENT przed naczelnikami urzędów celno-skarbowych, dyrektorami izb administracji skarbowej i sądami administracyjnymi.
Umów konsultację z radcą prawnym z Wrocławia.
~ Kancelaria Radcy Prawnego Krzysztof Słapczyński
